REFERENDUM 1946 w Krakowie – Pamięci konspiratorów krakowskiego Kedywu AK

Pamięci konspiratorów krakowskiego Kedywu AK

Strona główna Czytelnia Osoby Szare Szeregi

REFERENDUM 1946 w Krakowie


Z Pamięci konspiratorów krakowskiego Kedywu AK

Janusz Baster

Włączenie tematyki Referendum/Głosowania Ludowego 1946 do strony internetowej, dotyczącej konspiracji podczas okupacji niemieckiej może się wydać zaskakujące. Postanowiłem to jednak zrobić z kilku powodów, które z dzisiejszej perspektywy wiążą te zagadnienia ze sobą.


Pierwszy powód to wymazanie ze świadomości samych Krakowian i działań instytucji miasta zmagań jego ówczesnych obywateli o osobistą i zbiorową godność oraz prawo do samoorganizacji miejskiego życia.


Drugi powód to – tak jak w przypadku okupacji - brak zainteresowania współczesnych historyków tym ważnym okresem w historii Krakowa, tak bardzo wpływającym na jego dzisiejsze oblicze.


Kolejnym powodem było zaskoczenie ilością grup, środowisk, a także bractw, na których niewyraźne ślady zacząłem natrafiać, drążąc właśnie zagadnienie referendum i ludzi w nie zaangażowanych.


Bezpośrednim impulsem było jednak przekazanie mi przez Stanisława Dąbrowę-Kostkę pakietu materiałów dotyczących przebiegu Referendum w Krakowie (w tym protokołów z ponad 80% komisji obwodowych). Ten pakiet jest kluczowym elementem niniejszej strony. Materiały te zostały zebrane przez mojego Ojca – Józefa Bastera, wówczas pełnomocnika Stronnictwa Pracy w sprawach przygotowań do Głosowania Ludowego w Krakowie. Informacja o ich istnieniu została wtedy przekazana do wybranych osób i instytucji, a je same Ojciec ukrył i w latach 60. przekazał Stanisławowi Dąbrowie-Kostce.


Opowieść ta wskazuje także na jeszcze jedną lukę w krakowskiej pamięci. Chodzi o ówczesne znaczenie w Krakowie – całkowicie dzisiaj zapomnianego - STRONNICTWA PRACY. Dlatego przy okazji zamierzam także umieszczać tutaj materiały dotyczące funkcjonowania Stronnictwa. Wydaje się jednak, że pozostało ich bardzo niewiele.


Tak jak i przypadku materiałów dotyczących okupacji nie jest moim zamiarem polemizowanie z kimkolwiek, ani zastępowanie poważnych analiz, które powinni zrobić historycy. Wydaje się jednak, że prezentowane materiały dają mocną podstawę do weryfikacji opinii i legend dotyczących powodów, dla których komuniści zdecydowali się ogłosić właśnie w Krakowie wyniki bliskie prawdziwym.

Opowieść o Referendum 1946 ma swój dalszy ciąg podczas wyborów w 1989. Gdy po 43 latach, w 1989 roku, znowu pojawiła się nadzieja na ograniczone, ale prawdziwe wybory parlamentarne, nadal obawialiśmy się prób ich fałszowania. Tak się złożyło, że to mnie – w ramach Małopolskiego Komitetu Obywatelskiego - przypadła w udziale koordynacja zbierania protokołów z komisji obwodowych. Tym razem jednak nasze obawy okazały się nieuzasadnione.

PAKIET DOKUMENTACJI JÓZEFA BASTERA

Kontekst:


Publikacje dotyczące Głosowania Ludowego 1946 w Małopolsce


***

STRONNICTWO PRACY 1945-46 W MAŁOPOLSCE


Skocz do: Strona główna Czytelnia Osoby Szare Szeregi